Oké, ik geef het toe. Ook ik ben gegrepen door de Twilight hype. Ik zag laatst het eerste deel op tv en was dermate geïntrigeerd dat ik ook alle andere delen moest zien. Ik moest weten waarom tienermeisjes van alle leeftijden weg zwijmelen bij de romantische verwikkelingen van Bella, Edward en Jacob.

Ik moet eerlijk bekennen dat ik de filmreeks hoogst amusant vond. Al was het maar vanwege het slechte acteren en de tenenkrommende dialogen. De award voor slechtste heldin in een film ever gaat geheid naar het ‘Bella’ personage. Ik heb nog nooit zo’n leeg, eendimensionaal, karakterloos personage gezien als zij.

Geen wonder dat Edward in de film zegt: ‘ik kan je gedachten niet lezen’ Nee, want die heeft ze niet, sukkel!!

Mijn advies aan Bella zou zijn: koop een brein, een ruggengraat, een persoonlijkheid en een paar ballen, en zoek een echte vent! Zo eentje met een hartslag en een ziel, die je goed behandelt en je niet om de vijf minuten in levensgevaar brengt. Zo eentje, bedoel ik. Oké, het is misschien wat saaier, maar wel een stuk gezonder.

En dat is precies wat mij verontrust aan de Twilight Saga; dat de relatie tussen Bella en Edward erg ongezond lijkt te zijn. Ze kunnen (letterlijk) niet zonder elkaar leven (co-afhankelijkheid), Bella lijkt een leeg vat te zijn, zonder eigen leven, dat alleen en uitsluitend gevuld kan worden door Edward. Ze verliest zelfs de wil om te leven als een mens omdat ze net zo wil zijn als hij. Vervolgens laat ze de man, Jacob, die haar wel een iets gezondere optie biedt, links liggen.

Ben ik de enige die hier verontrustende signalen in ziet?

Blijkbaar niet, want enig onderzoek leverde mij een Amerikaans artikel op (zoekt, en gij zult vinden..) waarin, aan de hand van een checklist van de National Domestic Violence Hotline,  het emotioneel gewelddadige karakter van de Bella/Edward relatie wordt bekeken.

Ik heb dit artikel deels hierop gebaseerd en de checklist vertaald (bij gebrek aan een Nederlandse versie) en daar mijn eigen commentaar aan toegevoegd. Het originele artikel vind je hier.

De mythologie van de Vampier is een archetypisch beeld, van een wezen dat zich voedt met de levensenergie (bloed) van mensen.

Wat de mens al eeuwen lang het meest angst aanjaagt is dat een beet van een Vampier de mens verandert in een dode, zielloze demon, die leeft op bloed.

De Vampier is een parasiet in menselijke gedaante en kan zich tot op zekere hoogte ook menselijk gedragen. Echter, zij zijn niet in staat om menselijke gevoelens als empathie, liefde en mededogen te ervaren.

Een Vampier heeft een charismatische en bijna hypnotische charme om te verleiden. Dit is hoe hij zijn prooi, zijn slachtoffer vangt en vasthoudt.

In de hedendaagse samenleving zou je de Vampier als metafoor kunnen zien van een persoonlijkheidsstoornis.

De antisociale en ook de narcistische persoonlijkheidsstoornis kun je herkennen in de mythe van de Vampier. Deze stoornissen komen bij een klein deel van de bevolking voor, in meer of mindere mate. Het uiterste eind van het spectrum is de predator, de seriemoordenaar. 

Een andere groep die ik zou scharen onder het kopje ‘Vampier’ zijn de mensen die willens en wetens teren op de levensenergie van anderen. Dit wordt wel de Psychische Vampier genoemd.

Leg mij nu nog eens uit, wat er zo romantisch is aan een relatie met een ‘Vampier’.

Als iemand die, in het verleden, te maken heeft gehad met emotioneel- en psychisch geweld (en daar door misschien niet helemaal 100% objectief is) vind ik de relaties in de Twilight Saga een nogal verontrustende boodschap bevatten voor weg zwijmelende tienermeisjes (van alle leeftijden). Blijkbaar is het heel romantisch om meegesleept te worden in een leven van geweld en bloeddorst. Shit, doe ik toch iets verkeerd.

Hier volgt de checklist van de National Domestic Violence Hotline in de context van de Bella/Edward relatie:

Doet jouw partner de volgende dingen:

*Hij (kan ook Zij zijn) kijkt of handelt op een manier die je beangstigt.

Check. Binnen vijf minuten nadat ze hem ontmoet is ze in levensgevaar. Hij redt en beschermt haar, maar als ze niet in zijn wereld zou zijn meegesleept had ze zijn redding en bescherming niet nodig gehad.

*Controleert hij waar je heen gaat, wat je doet, en met wie je omgaat?

Edward houdt Bella voortdurend in de gaten, ook als ze slaapt. (In Amerika is onlangs een man voor 17 jaar achter de tralies belandt, omdat hij zijn slachtoffer -een vrouw die hij al tien jaar stalkte- foto's had gestuurd van haarzelf, terwijl zij lag te slapen, in haar eigen huis. Romantisch hè?) Hij saboteert haar auto zodat ze niet naar haar vriend Jacob kan gaan.

*Neemt hij alle beslissingen?

Check. Bella heeft geen eigen wil, behalve dat ze bij hem wil zijn. Hij vertel haar steeds wat ze moet doen.

*Doet hij alsof de mishandeling niets voorstelt, jouw schuld is of ontkent het?

Edward vertel haar meerder malen dat hij letterlijk haar bloed wel kan drinken. Haar schuld, moet ze maar niet zo lekker ruiken. Bella verontschuldigt zich als ze bloedt wanneer ze (meestal direct of inderct door zijn toedoen) gewond is. De geur van haar bloed is voor hem als heroïne en hij kan zich maar moeilijk beheersen. Nice.

*Dreigt hij zichzelf iets aan te doen.

Check. Edward gaat naar Italië om zich te laten doden door de Volturi. Bella mag hem komen redden. Hoe romantisch.

*Dreigt hij jou te vermoorden.

Check. Op hun eerste ‘date’.

*Heeft hij/zij je geprobeerd te isoleren van je vrienden en familie?

Check. Bella moet van Edward weg uit haar ouderlijk huis omdat ze (door hem) in levensgevaar is.

*Heeft hij in boosheid bezittingen vernield? (door muren geslagen, met dingen gegooid, tegen deuren getrapt etc.)

Check.

*Heeft hij geduwd, geslagen, gebeten (vampier?) gewurgd of klem gezet?

Telt door een glazen ruit gooien ook?

*Heeft hij je alleen gelaten op een gevaarlijke of onbekende plek.

Edward maakt het uit met Bella en laat haar moederziel alleen achter in het grote donkere woud. Nice. Een echte gentleman.

*Maakt hij je bang door roekeloos te rijden?

Check.

*Dwingt hij je jouw huis, veilige omgeving te verlaten.

Twee keer. Check. Ze moest vluchten voor de andere vampiers in de film en ze moest naar Italië om hem te redden.

*Verhoed hij dat je de politie waarschuwt of medische hulp zoekt?

Check. Zelf als Bella op de IC belandt is het ‘no big deal’ (en waarom grijpen de ouders niet in?)

*Ziet hij vrouwen als objecten of houdt vast aan starre rolpatronen (die meestal in het nadeel van de vrouw uitpakken)

Check. Edward is een ouderwetse (en oude) Vampier. Wat Bella wil doet niet ter zake. Hij dwingt haar te trouwen, ook al heeft ze twijfels.

*Beschuldigt je van vreemdgaan en is jaloers op vriendschappen buiten de relatie.

Check. Wolf-boy.

Volgens de NDVH als je één keer Ja antwoord op een van de vragen, dan zit je in een emotioneel gewelddadige relatie. Dit zijn vijftien Ja’s.

Een ander verontrustend signaal is wanneer Bella maandenlang in een diepe depressie zit weg te kwijnen als Edward haar verlaat. Ze leeft weer helemaal op als ze ontdekt dat ze hem kan zien wanneer ze in gevaar verkeert. Vervolgens stort ze zich in allerlei halsbrekende activiteiten. Girlfriend, get a F@$%# life!

Ik hoop en verwacht eigenlijk dat nuchtere Hollandse tienermeisjes de film saga gewoon zien als entertainment en niet als voorbeeld. Er is niets romantisch aan Twilight!

Voor de wat oudere tienermeisjes nu een voorbeeld van hoe het ook had kunnen gaan.

WWBD What Would Buffy Do?